Wat heeft ondernemen met de Griekse crisis te maken? Heel veel naar mijn mening. Niet alleen omdat het grote invloed heeft op mijn leven in Griekenland, maar ook op dat van de rest van de wereld. Onzekerheid troef op dit moment, voor iedereen. Bijna dagelijks lopen deadlines af en worden beslissingen genomen over de toekomst van Griekenland. De Griekse regering staat zwaar onder druk van andere landen en ook het Griekse volk. Deze laatste groep is niet onbelangrijk omdat die eigenlijk de problemen zelf op moeten lossen. Daar zit dus ook de ondertoon voor mijn visie over “de Grieken” en Griekenland. Zelf ondernemen, vooral in een tijd van crisis. Ondernemen kan ook in loondienst; eigen initiatief, de uitdagingen zien en deze aangaan. Geen sterke kant van de Griekse bevolking tot nu toe. Het zal echter gaan (en moeten) veranderen. Voor wie geen invloed wil ondervinden van een crisis en zelf initiatief wil tonen hebben we het e-boek: “Maak jezelf vrij, 10 manieren om je inkomen van toekomst te voorzien” uitgegeven. Voor wie het nog niet kent, een echte aanrader:
http://www.onderneemhetonline.nl/ondernemers-info/maak-jezelf-vrij/32-e-boek-maak-jezelf-vrij
Lees het artikel over Mijn visie op de Griekse problemen en onderneem voor het te laat is….
De Griekse crisis volgens Jos van Spelde
Onlangs zag ik een uitzending op tv, ik geloof dat het Knevel & van de Brink was. Daarin was een van de thema’s de problemen in Griekenland. De mevrouw die aan tafel zat bleek jaren journaliste geweest te zijn en destijds ook zeer kritisch over het Griekse volk en haar regering. Ze zat nu echter met een hele andere gedachte aan tafel en vroeg sympathie voor het Griekse volk. Ze legde ook uit waarom. Met een grote lach werd zowat alles wat ze zei van tafel geveegd. Het deed me meer dan ik gedacht had. Is de Nederlandse bevolking zover doorgeslagen in het geld, dat ze alleen nog maar aan hun eigen financiële belangen kunnen denken? Zijn ze zo gehersenspoeld door de regering en de media dat ze het hele spel achter de Europese Unie niet meer kunnen doorzien. Het kan toch niet waar zijn dat een grote meerderheid van het Nederlandse volk zich voor het karretje laat spannen van de commerciële wereld en de politiek zonder zich af te vragen of alles wel zo is als het gezegd wordt.
De mevrouw aan tafel sprak over de onwaarheden in de Telegraaf die blijkbaar de stemming en mening in Nederland nog steeds duidelijk weet te maken. Wie zich een beetje verdiept in de Griekse bevolking en hun leven krijgt al heel snel een heel ander beeld dan dat wat er in de Telegraaf geschreven staat. Natuurlijk is er een deel van waar, maar met de cijfers van de economische toestand van Griekenland in de hand kun je nu ook niet zomaar alles zeggen wat je wilt. Kennelijk leeft in Nederland de gedachten dat het Griekse volk volledig schuldig is aan de problemen in Griekenland. Ze zouden lui zijn, al op hun 53 met pensioen zijn, geen belasting betalen, alleen maar feest vieren etc. etc. Waar komt dit vandaan? En als het al waar zou zijn, kan dit dan de reden zijn van alle ontstane problemen?
Stel we gaan er even vanuit dat alle dingen die nu gezegd worden waar zouden zijn. Hoe kan het dan dat een land al zovele jaren schijnbaar zo leeft? Wie financiert dit? De eigen bevolking blijkbaar niet, want die werken niet, betalen geen belasting. Dus het geld zal elders vandaan gekomen zijn. Maar wie gaat er nu geld geven aan een land en een bevolking waarvan je dit weet? Niemand toch? Het is ook niet zo dat de Griekse economie vroeger heel erg goed was en de laatste jaren ineengestort is. Leven op oud geld is er dus ook niet bij geweest. Waarom heeft iemand dan ooit hier geld ingestoken? Blijkbaar viel er op termijn iets te halen. En ik denk dat het nu zo ver is dat er geïncasseerd kan gaan worden door de investeerders. In mijn ogen een knap staaltje lange termijn denken met daarachter een briljant marketingplan. Niet van de Grieken, maar van de welvarende landen die er baat bij hebben dat Griekenland nu financieel in de problemen zit.
Het hele verhaal over de Griekse bevolking is ook helemaal niet aan de orde en is ook niet van belang in deze. Het wordt alleen handig gebruikt in de media om de aandacht van de hoofdzaken weg te houden. Waarom moest Griekenland destijds bij de EU? Wat had destijds het land voor meerwaarde voor de financiële (Noord) Europese economie? Heel simpel: afzetmarkt. Het land had niets om te exporteren dus was er geen probleem met onderhandelen over handels akkoorden. Griekenland was daarnaast strategisch interessant. Het is een van de zuidpunten van Europa en grenst aan Turkije waar het niet erg goed bevriend mee is. Dus even simpelweg: Europa kon hun producten op de Griekse markt afzetten zonder dat daar import van goederen tegenover hoefde te staan. Op termijn zou het wel eens toegang kunnen verschaffen tot Turkije en de daar achter liggende landen. Ook midden oostenlanden werden daarmee toegankelijker. Voor ieder land natuurlijk een droom. Er was echter een probleem. Griekenland had het geld niet om dingen te kopen. Daar was in voorzien. Ze konden namelijk kopen op afbetaling. Je koopt het nu en betaald het later. Een prachtig systeem als je verwacht dat iemand dan ook een keer terug kan betalen. Het zag er toen al niet naar uit en het ziet er nu nog steeds niet naar uit dat dat zal gebeuren. Dat moet men toen ook al geweten hebben en het al die jaren zo gelaten hebben. Maar wie schulden heeft, moet toch echt een keer gaan betalen, in wat voor vorm dan ook. Dus de landen die hun producten verkochten aan Griekenland, konden ook wel voor de financiering van de schulden zorgen. Dit is echter niet zo gemakkelijk om het allemaal verantwoord te krijgen, dus werden er aan de financieringen voorwaarden gesteld. Griekenland moest beloven dat ze in de toekomst producten zouden kopen die uit de landen van de financiers afkomstig waren. Ook moesten er producten aangeschaft worden die het land eigenlijk helemaal niet nodig had. Er moest dus een goed verhaal komen. Dit gebeurde in de vorm van onrust zaaien onder de Griekse bevolking. Als een Griek ergens gevoelig voor is dan is het de trots op hun land, de cultuur en de Turken. Er moest dus geïnvesteerd worden in de bescherming van het land. Op vele plaatsen werden militaire bases geplaatst met natuurlijk aankopen uit landen die ook financier waren. Het culturele eigendommen moesten beschermd worden en daarvoor werd flink geïnvesteerd in de renovatie van allerlei gebouwen. Die stonden er al vele honderden jaren, vielen voorlopig nog niet om, maar met het toerisme als onderpand, was deze natuurlijk een goede investering. Het toerisme was een briljante zet in de strategie. Je kunt daar namelijk de economie mee stimuleren op plaatsen waar je anders geen toegang toe hebt. Reisorganisaties uit Nederland, Duitsland, Engeland en Frankrijk stonden te trappelen om op de Griekse markt te komen. Het betekende lage kosten in Griekenland voor accommodaties en ze konden zelf alles in de hand houden. De boeking, service, vlucht en zelfs het lokale personeel kwam en komt allemaal uit voorgenoemde landen. Griekenland mocht de bestedingen ter plaatse hebben zodat ze daarmee de producten uit de andere EU landen konden betalen.
Het spel werd echter snel achterhaald door de Griekse bevolking en die zagen ook wel dat er iets niet klopte. De werkloosheid was nog steeds erg hoog en de regering zorgde nergens voor. Opstanden waren dus het gevolg. Nu zijn deze niet zo bruikbaar voor een regering, dus wat ga je dan doen? Zorgen dat de bevolking rustig blijft. Je gaat ze de dingen geven die ze willen hebben zodat ze stil zijn. Er werden dus gewoon banen vergeven en aan wie kun je dat het beste doen? Aan de mensen die het met je eens zijn. Wiens brood men eet wiens woord men spreekt. Op papier was er geld genoeg, want de banken zagen ook wel dat Europa ten allen tijde garant zou blijven staan voor hun geweldige afzetmarkt. Om stemmen te winnen in de politiek, werd dus steeds meer geboden door politici. Hoe het allemaal betaald zou kunnen worden, daar werd niet over gesproken. Behalve dan door de bevolking die niet in overheidsdienst was. Die sprak er schande van. De regering slokte te veel geld op en ze zagen het land er niet verder door ontwikkelen. Alle overheidsdiensten waren namelijk slecht in hun service doordat er ongekwalificeerd personeel werkte die hun baantje te danken hadden aan de familie of een kennis op wie ze gestemd hadden. Om toch dingen geregeld te krijgen, ontstond een systeem dat ook wel corruptie genoemd wordt. Kende je namelijk iemand die wel iets kon regelen, dan was die natuurlijk altijd gevoelig voor geld. En zo ontstond een systeem waarbij het werk niet geregeld werd door de overheid, maar door de bevolking zelf. In ruil daarvoor vond men het dan ook niet nodig om belasting te betalen. Het geld wat daaraan besteed werd, leverde toch niets bruikbaars op. Alles leidde naar een vicieuze cirkel waarin de Griekse overheid zijn mond niet open kon doen omdat het zelf deelnemer was in de cirkel. Daarnaast moest de markt afgeschermd worden om de lokale Griekse economie te stimuleren. Prijzen gaan namelijk omhoog als er ergens meer vraag is dan aanbod. Een grote groep beroepen kreeg van rechtswege bescherming zodat hun geld gegarandeerd blijft.
De oplossing zou al jaren geleden zijn geweest om de Griekse economie te stimuleren. Griekenland zelf geld laten verdienen. Waarom is dit nooit gebeurd? Waarom mocht het land zich niet als zodanig ontwikkelen? Heel simpel: Wie geld kan produceren kan macht en onafhankelijkheid verkrijgen. Dat was nu juist niet de bedoeling. Je ziet dit ook met ontwikkelingslanden in Afrika. Je kunt beter geld blijven geven dan dat ze zelf geld kunnen creëren waarmee ze macht en invloed kunnen krijgen. Griekenland was in de ogen van de Noord Europese landen een ontwikkelingsland. Landen waarmee je deals kunt sluiten in ruil voor afzetmarkt.
Er gebeurde echter iets vervelends. De economische groei in de noord Europese landen kwam onder druk te staan. Sterker nog er was sprake van een crisis. Op die momenten moeten er allerlei verantwoordingen afgelegd worden en zo ook de financiering aan Griekenland. Het geld dat geïnvesteerd was, moest terug gehaald worden om de eigen financiën weer op orde te krijgen. Helaas bleek dit niet zo gemakkelijk. Want hoe leg je dat uit aan je kiezers? Dat je in feite een financiering aan jezelf verleend hebt met de belastingbetaler als financier van deze lening. Dat gaat stemmen en dus macht kosten. Daar begin je dus niet aan. De keuze valt dan al snel op het houden van inzamelingsacties en wijzende vingers naar anderen. Hoe kan je het dan brengen zodat het je het minste imago schade oplevert? Je gaat publiek schijn onderhandelen! Je gaat net doen of dat je de druk enorm aan het opvoeren bent en dat je macht wil laten gelden. Je gaat dit roepen in de media om zo de publieke opinie op je hand te krijgen. Achter de schermen zijn het allemaal schijnvertoningen. Griekenland is op papier gewoon failliet en een doorstart is ook niet mogelijk. Om de schade te beperken voor de investeerders moet er het laatste restje geld uitgehaald worden. Iemand die schulden heeft kan weinig anders doen dan meegaan in de wil van de schuldeisers. De Griekse markt moet dus meer toegankelijk worden voor de schuldeisers. Ze moet er geld uit kunnen halen. Dat gaat nu gebeuren. De bescherming van de lokale markten komt te vervallen. Allerlei bedrijven, sectoren en beroepen mogen zich nu voortaan vrij vestigen in Griekenland. Welke? Logistieke bedrijven, transport, advocaten, farmaceutische industrie, handelsbedrijven etc.etc. Daarnaast wordt het bijna onmogelijk gemaakt voor de Griekse bevolking om zelf iets te ondernemen. De belasting wordt zodanig ingericht dat buitenlandse bedrijven erg weinig zullen merken van locale concurrentie. De Griekse banken worden verkocht aan de buitenlandse en de al aanwezige buitenlandse banken leunen nog even wat langer achterover en denken “onze tijd komt wel” Eens zal het water aan de rand van de lippen van de Griekse bevolking staan en met steun van de overheid kunnen ze dan een dure lening af komen sluiten. Voorheen was dit namelijk taboe voor de Grieken. Die leefde al eeuwen van dag tot dag en geld dat ze niet hadden, gaven ze ook niet uit. Voor een bank natuurlijk weinig interessant. De opgebouwde bezittingen van de Grieken zijn dus allemaal betaald. Beter nog “waren”allemaal betaald. De laatste jaren is het gebruik van persoonlijke kredieten onder stimulering van de banken sterk toegenomen. Helaas voor de banken is een hypotheek nog taboe, maar hier zal snel verandering in komen als ze hun onroerend goed bezittingen moeten gaan belenen.
Waarom blijft Europa nog financieren? Noord Afrika lonkt. De onrust daar zal vroeger of later omslaan in een systeem dat wel werkbaar is als afzetmarkt. Met een land als Griekenland in “bezit” is het strategisch gezien erg handig. Hoezo bezit? Er wordt nu gesproken over verkoop van staatbelangen en privatisering van staatbedrijven. Wie is er op dit moment geïnteresseerd om geld te investeren in Griekenland? Niemand toch? Wat dacht je van het gratis weg geven van de staatbelangen aan de schuldeisers? Duitsland bijvoorbeeld is al voor de helft eigenaar van het vliegveld in Athene en de Nationale telefoonmaatschappij. Appeltje eitje toch? De schuldeisers zijn nu aan het bekijken van wie wat gaat krijgen. De Griekse bevolking zal er niet beter van worden in ieder geval. Die moeten verder in toom gehouden worden met allerlei nieuwe belasting maatregelen en een gigantisch gevoel van onzekerheid. Niemand weet namelijk wat er gaat gebeuren. Afgelopen week hebben afgevaardigden van de regeringspartij een brief geschreven naar hun eigen partij om opheldering te krijgen over de koers die gevolgd wordt en gevolgd gaat worden. Voor wie het nog niet wist, Griekenland heeft momenteel een socialistische regering. Eentje die voor privatisering is en het verminderen van de invloed van de staat! De nieuwe democraten zitten in de oppositie en stemmen tegen deze hervormingsplannen. Hoe gek kun je een bevolking krijgen? Er blijkt wel uit dat hogere machten momenteel een spel aan het spelen zijn.
De Griekse bevolking is helaas in een rap tempo aan het veranderen. Ze voelen de druk die er aan zit te komen en het eens zo sociale volk begint al aardig te lijken op de Noord Europeanen die vanuit zichzelf denken. Je ziet dit al binnen families gebeuren waar het samenhorigheidsgevoel sterk aan het afnemen is. Het gaat in Griekenland straks ook van ieder voor zich. De invloed van de kerk neemt sterk af en de normen en waarden voor traditie en cultuur verruilen van plaats met persoonlijk bezit. Precies die dingen waar banken de mensen graag zien. Wie schulden heeft is namelijk niet alleen geld schuldig, maar ook verantwoording. Dit maakt afhankelijk. De overheid is bezig met grootscheepse hervormingen om het bestuur onder de mom van bezuinigingen beter bestuurbaar te maken. In feite een uitholling van de democratie. Financiering aan bestuursorganen wordt gewoon stopgezet. Scholen fuseren wat in veel gevallen inhoud dat onderwijs minder toegankelijk wordt. Ziekenhuizen worden gesloten met als gevolg dat de bevolking meer afhankelijk gaat worden van de nog overgebleven dienstverleners. Dit alles onder met mom van bezuinigen. Het levert helaas per saldo helemaal niets op. Wie zijn baan verliest heeft geen inkomen en kan ook niet bijdragen aan de financiële opbouw. Als er financieel niets binnenkomt, kan er ook niets uitgegeven worden. De regering is nu op plekken waar nog tijdelijk geld te halen is aan het schrapen. Door btw verhogingen op die plaatsen waar nog geld stromen zijn te introduceren komt er nog wat geld binnen. Op plaatsen waar de geldstroom al afgenomen is wordt de btw verhoging weer terug gedraaid. Van gericht lange termijn beleid is niet echt sprake.
Zal er een volksopstand komen? De dreiging daarmee is wel aanwezig, maar de EU zal het zover niet laten komen. Met de overname van staatsbedrijven en de komst van financiële instellingen kan er namelijk beloofd worden dat het daarmee beter zal gaan met de economie van Griekenland. De belofte voor werkgelegenheid en inkomen in samenhang met een groter wordende individualisering maakt dat mensen voor zichzelf gaan kiezen en niet voor de groep. Voor buitenlandse bedrijven zal Griekenland interessant worden vanwege de lage lonen en de hoge graad van opleiding.
Even terug naar het begin over de bewering die nu gedaan worden over de Grieken. Veel Grieken moeten nu al twee of drie banen hebben om financieel rond te kunnen komen. Al jaren geleden is de pensioen leeftijd gesteld op 65 jaar. De gemiddelde pensioen leeftijd bedraagt momenteel 63 jaar vanwege de massaontslag regelingen bij geprivatiseerde bedrijven. De uitkering van een 13e en 14e maand is ook niet meer. De 14e maand is er af en de 13e maand is een soort vakantiegeld regeling. Een grote groep Griekse arbeiders is afhankelijk van seizoens arbeid. Voor hen geen 13e maand en ook geen vast contract. Altijd leven in onzekerheid of er morgen nog wel werk is. De opgebouwde arbeidsrechten gelden alleen voor de overheid. In de praktijk werken deze niet voor de private sector. Wie zijn rechten wil doen gelden, wordt vervangen door iemand anders. De kosten voor levensonderhoud zijn buiten het wonen om, hoger dan in de meeste Noord Europese landen. Daartegenover staat een maandinkomen in de private sector van tussen de 600 en 1000 euro per maand. Wie voldoende gewerkt heeft in een seizoen kan 4 maanden lang een werkloosheidsuitkering krijgen van ongeveer 400 euro per maand. Scholen sluiten en ouders worden geacht om zelf privé onderwijs te regelen zodat hun kinderen later toch kunnen studeren. De extra kosten van 2000 euro per jaar per kind zijn volledig voor rekening van de ouders. Iedereen heeft het recht om te studeren, alleen is er geen studie financiering om dit te betalen. De gemiddelde leeftijd dat kinderen bij hun ouders wonen en financieel afhankelijk van ze zijn ligt ergens achter in de twintig.
Even over de lage woonlasten. Het eigen huis bezit is erg hoog in Griekenland. Families leefden bij en met elkaar en hielpen elkaar ook bij het bouwen van een huis. Vanwege het gebrek aan vast werk, was een financiering ook moeilijk. Daarnaast wil een Griek weinig van zijn vrijheid opgeven dus een financiering was taboe. Het gevolg: zuinig leven en wat je verdient direct investeren in onroerend goed. De huidige generatie kan echter het geld voor een eigen huis zonder financiering niet meer opbrengen vanwege de gestegen andere kosten en de belastingen. Een eigen woning is lastig te krijgen, alleen een hypotheek kan uitkomst bieden...
Nog even wat weetjes:
- Ongeveer 10 jaar geleden kon iemand in Griekenland alleen maar een auto kopen als die daar het geld voor had. Met een belasting opgave moest aangetoond worden over het aankoopbedrag te beschikken en dat de auto ook nog eens gereden kon worden. Griekenland heeft geen eigen auto-industrie en toch is de regeling 10 jaar geleden afgeschaft.
- Er was een speciaal belasting tarief voor “luxe” producten. Dit waren producten die niet direct nodig waren voor het leven of die meer opties hadden dan voor het gebruik nodig waren. Dit ter bescherming van overconsumptie door de bevolking. Onder druk van de andere EU landen is deze regeling ook afgeschaft. Het zou de marktwerking binnen de EU verstoren.
- Bijna iedereen betaalt in Griekenland nog met contant geld.
- Het hoge BTW tarief is momenteel 23% en het lage 11%
- De prijs van een liter loodvrij benzine bedraagt momenteel € 1,70 ongeveer 10 cent duurder dan in Nederland. 10 jaar geleden was de prijs nog 35 cent lager dan in Nederland.
- De belastingvrije voet bedraagt momenteel 15.000 euro per gezin en 12.000 euro voor een zelfstandig ondernemer. Dit wordt komend jaar verlaagd naar resp. 10.000 euro en 6.000 euro.
- Ziektekosten verzekering voor ondernemers bedraagt 180 euro per maand in het eerste jaar, na 5 jaar is dit opgelopen tot ongeveer 350 euro per maand. Dit ongeacht de inkomsten. De service die men daarvoor krijgt is bijna niets. Er zijn namelijk te weinig doctoren die voor een loon van 700 euro per maand willen werken voor dit ziekenfonds. Een ondernemer kan na 20 jaar werken met pensioen. Hij ontvangt dan 200 euro per maand.
- Als ondernemer kan je bijna geen kosten als zakelijk aftrekken van de belasting. Je bent verplicht om een bedrijfspand te bezitten of te huren vanwege het vestigings adres. Een manager in een bedrijf is hoofdelijk aansprakelijk voor de financiële administratie.
Zijn er oplossingen denkbaar voor de Griekse bevolking? Ik denk het wel, maar er zullen heel wat heilige huisjes voor moeten sneuvelen. Het grootste probleem zal de sociale verandering zijn. Hoe raar het ook mag klinken, maar een van de oplossingen zal zijn om harder naar elkaar toe te zijn. Het als samenleving niet meer accepteren dat je omgeving, ook al is dat familie, profiteert van belastinggelden. Elkaar wijzen op de voordelen van het belasting betalen. Daarnaast moet de Griekse economie en Griekse export gestimuleerd worden. De winst uit ondernemen moet in Griekenland blijven om weer verder geïnvesteerd te kunnen worden in nieuwe ontwikkelingen. Afbouw van subsidies en stimuleringsgelden. Dit laatste klinkt raar, maar als iemand te weinig doet met stimuleringsgeld en het ziet als een bron van inkomsten dan schiet het middel het doel voorbij. Opbouw van nieuwe markten. Hierbij kan gedacht worden aan internationale diensten of tussenhandel. Stimulering van het zelfstandig ondernemen met doelgerichte plannen. Op dit moment zijn er te veel ondernemers die goede ideeën hebben, maar niet verder dan dat gekeken hebben. Geen doel, geen plan en geen voorbereidend marktonderzoek. De oplossing ligt denk ik bij de bevolking zelf. Wie werkt in loondienst zou dit alleen moeten doen voor een behoorlijk salaris met inbegrip van een deugdelijke verzekering. Geen illegale of onderbetaalde arbeid meer.
Hopelijk krijgt de Griekse bevolking de ruimte om dit te doen. Mogelijk gaat de privatisering in een versneld tempo en wordt er direct flink gesaneerd in die bedrijven. Het zal wel een flinke stijging van het aantal werklozen geven. Mogelijk zal dit toch omgezet kunnen worden in het tonen van eigen initiatief.
Griekenland kan door mede Europeanen het best gesteund worden door het direct stimuleren van de Griekse economie. Aflossing van schulden lost de problemen in Griekenland niet op. Er moet geld binnenkomen en wel meer dan dat er nu uitgegeven wordt. Plan uw vakantie in Griekenland bij Griekse reisbureaus bijvoorbeeld. Of ga op vakantie inkopen doen bij een lokale supermarkt in plaats van een Franse (Carrefour, Marinopolis) of Duitse (Lidl). Gezellig uit eten in een echt Griekse eetgelegenheid (scheelt u ook nog eens veel geld) in een klein dorpje. Koop Griekse olijfolie. Etc.etc.
Hopelijk bestaat Griekenland volgende week nog...hetzij met een nieuwe regering, hetzij compleet falliet, hetzij verlost van alle schulden, hetzij verkocht aan ???, hetzij weer met de Drachme als munt. Hoe dan ook, ik ga gewoon door met eigen initiatieven en ondernemen. Heb nog een hele schrijfblok vol met wat er allemaal mogelijk is.
groetjes
Jos van Spelde
